هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

161

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

پيشگفتار روزنامهء سفر مازندران اين كتاب با خط نستعليق « عالى » و « خوانا » ، در 278 صفحهء 9 سطرى ( جز صفحهء آغازين كه 7 سطر است ) نوشته شده ، و دو سال پس از انجام سفر در سال 1294 ه . ق . ، همراه با « چند تصوير قلمى از مناظر مازندران » در « دار الطباعهء دولتى طهران » و زير نظر « محمد حسن خان اعتماد السلطنه » انتشار يافت . نام كتاب به صورت سفرنامه ناصر الدين شاه به مازندران در كتابهاى الذريعه الى تصانيف الشيعه ، 12 / 190 و فهرست كتب چاپى فارسى ، خان بابا مشار ، 2 / 303 و نيز به نام روزنامه سفر همايون به مازندران ، در استورى ، 1 / 341 ( چاپ 1294 ه . ق . / 1877 م . ) ، فهرست كتب خطى دانشگاه تبريز ، تسبيحى ، 41 ، لنينگراد ، گوركى ، 52 ، موضع بريتانيا ، 585 ) همگى مستند به نسخه چاپ سنگى ) و روزنامه سفر مازندران يا سفرنامه مازندران ( ايرج افشار ، چاپ عكسى ) هم آمده است . اين سفرنامه ، ظاهرا چندين‌بار تجديد چاپ شده ، ( مانند سال 1311 ه . ق . ) اما دكتر ايرج افشار يزدى ، در سال 1356 ه . ق . چاپ « عكسى » همين نسخه را در فهرست انتشارات « فرهنگ ايران زمين » ( همراه با فهرست اعلام ) به زيور طبع آراست . تا آن‌جايى كه فهرست كتب چاپى « خانبابا مشار » « 1 » نشان مىدهد ، هنوز تصحيحى از آن انجام

--> ( 1 ) . اين سفرنامه به نام سفرنامه منظوم مازندران يا مثنوى سفرنامه در بحر تقارب به نظم درآمده است . ( فهرست كتب خطى كتابخانه ملى ، 1 / 317 ) .